خزانه‌دارى داد و روزبه‌روز بر مقام و درجهء او بيفزود . [ 161 ] فخر الدين ابو بكر مردى دانا و سخاوتمند و دانش‌دوست و دين‌پرور بود . هنوز از موقوفات او با وجود تعدى بيگانگان و فساد و تصرف فرزندان او هر سال هزار دينار صرف خيرات و مبرات مىشود و نيز نسبت به ولينعمت خود سخت وفادار بود . ذكر قوانين دار الملك شيراز و اعمال روايت كنند كه در عهد اتابك سعيد سعد بن زنگى طاب مثواه آبادانى و ترتيب و زينت شيراز از حيث خانه‌ها و قصرها و ازدحام خلايق ده يك آنچه اكنون هست نبوده است . در روزگار او از خانه‌ها و آب‌ها باج نمىگرفتند و قوانين ديوان قفجور مواشى معين نشده بود و در ساير اعمال شيراز نيز ماليات شش يك و دو يك از محصولات زمينى و درختى معهود نبود . در اكثر آب‌ها و زمين‌هاى ديوانى اگر بذر و تقاوى از خاصّهء ديوان مقرر مىشد تقسيم به مناصفه بود و گرنه اصلا تعرضى و مطالبتى نمىكردند . تا آنكه اتابك ابو بكر انار اللّه برهانه با خواص دولت مشورت كرد كه اكنون درآمد ملك كفاف توقعات خواتين و امراء طماع مغول نمىكند . علاوه بر آن براى نگاهدارى سپاه و مخارج دستگاه سلطنت درآمد بيشترى ضرور است . در اين چه مىانديشيد ؟ عماد الدين ميراثى كه منصب انشاء داشت و مولد او از عراق بود چنين اظهار داشت كه : شرع مطهر به اولو الامر اجازه داده است براى حفظ و حراست حوزهء اسلام و مسلمانان از توانگران به هر وجه كه ممكن باشد به لطف و يا قهر مىتوان استمداد كرد . [ 162 ] اتابك از آن پس فرمان داد تا بر خانه‌ها و آب‌ها در خود شيراز مالياتى وضع كردند و نيز قوانينى براى كسانى كه كالائى به شيراز وارد مىكردند وضع نمود و بر هر اسب و شتر و خر و گاو ده يك معين كرد و براى همه خوردنىها جز جو و گندم عوارضى در نظر گرفت . [ و اراضى و ضياع كه در تمامت ولايات مشارب آن از مسيل اوديه بود و حاصلات آن ايل استعمار و دهاقين و تبارا « 1 » سايغ « 2 » و مهنا به نصف مقاسمه فرمود ] « 3 » و املاك ارباب را از قنات‌ها و آسياب‌ها و دولاب‌ها و بستان‌ها به نسبت اشخاص و حسب مواضع ربع و خمس و سدس و عشر

--> ( 1 ) - چ : بنا ( 2 ) - چ : شايع ( 3 ) - عبارت بين دو كروشه عين عبارت اصل كتاب است و مقصود بر من روشن نشد .